Sprzyjający klimat pomógł Czyngis Chanowi

23 września 2016, 11:18

Badania pierścieni drzew mogą wyjaśniać, jak to się stało, że przed 800 laty niewielkie grupy mongolskich nomadów zjednoczyły się i w ciągu kilku dekad podbiły olbrzymie tereny, tworząc największe imperium lądowe w historii.



Zorganizowana religia pojawiła się na Titicaca kilkaset lat przed Inkami

3 kwietnia 2019, 05:14

Nasze badania wykazały, że pierwszymi, którzy na Wyspie Słońca składali cenne dary dla bogów byli przedstawiciele ludu Tiwanaku, żyjącego tutaj pomiędzy 500 a 1100 rokiem naszej ery. Inkowie pojawili się w okolicach jeziora Titicaca dopiero około XV wieku.


Miecz, topór i inne fascynujące znaleziska z czasów Mieszka I i Bolesława Chrobrego

10 sierpnia 2020, 04:30

Na dnie Jeziora Lednickiego dokonano kolejnych fascynujących odkryć. Tym razem są to militaria z X wieku, fragmenty ceramiki i pozostałości po umocnieniach brzegowych z czasów Mieszka I. Dzięki trwającej już 40 lat współpracy UMK w Toruniu i Muzeum Pierwszych Piastów w Lednicy znaleziono ozdobiony krzyżem miecz, inkrustowany topór, groty włóczni, strzał i bełtów.


Sensacyjne odkrycie sugeruje, że Słowianie pisali kilkaset lat wcześniej niż sądzimy i używali... run

17 lutego 2021, 09:29

Pierwszym pismem słowiańskim była głagolica, stworzona w IX wieku przez Cyryla, który wraz ze swoim bratem Metodym prowadzili w IX wieku chrystianizację Słowian. Teraz w czeskiej miejscowości Łany, w pobliżu granicy ze Słowacją, znaleziono dowód, że Słowianie najprawdopodobniej pisali już przed Cyrylem, a używali w tym celu... run.


Nowogród Wielki: archeolodzy odkryli kompletny XII-wieczny list na brzozowej korze

29 grudnia 2021, 12:54

Na początku grudnia naukowcy z Instytutu Archeologii Rosyjskiej Akademii Nauk rozpoczęli prace w historycznym centrum Nowogrodu Wielkiego; ma to związek z przebudową Centrum Morskiego im. Kapitana Nikołaja Gienadiejewicza Waruchina. Odkryto wiele cennych przedmiotów, w tym XII-wieczny list na brzozowej korze, którego autor pyta niejakiego Dobrosza o kwotę, jaką należy zapłacić za świadczenie usług administracyjnych. List zachował się w gliniastej glebie, chroniącej przed dostępem tlenu.


Nieznane miasto Majów odkryte na Jukatanie

21 czerwca 2023, 10:41

Rezerwat Balamkú to biała plama na mapie archeologii. Obszar o powierzchni 3000 km2, ograniczony od południa autostradą Chetumal-Escarcega jest bardzo słabo rozpoznany pod względem archeologicznym. W marcu na północy regionu Balamkú specjaliści z University of Houston rozpoczęli rozpoznanie lotnicze prowadzone za pomocą systemu LIDAR. Wykazało ono, że istnieją tam nieznane dotychczas prehiszpańskie struktury. Doktor Ivan Ṡprajc ze Słoweńskiej Akademii Nauk zorganizował misję badawczą, która odkryła miasto Majów.


Zaskakujące odkrycie w Bawarii. Rzymski kurhan-cenotaf

20 października 2025, 12:05

Jesienią ubiegłego roku w północno-wschodniej części miejscowości Wolkertshofen rozpoczęto budowę zbiornika retencyjnego wód opadowych. Jako że okolice te są znane z osadnictwa sięgającego tysiącleci – od neolitu, przez okres rzymski po wczesne średniowiecze – prace były nadzorowane przez archeologów. Początkowo robotnicy trafiali na przedmioty, których się spodziewano – ślady po prehistorycznym osadnictwie i ceramikę. Jednak w pewnym momencie zauważono coś nieoczekiwanego, masywne kamienne fundamenty, tworzące okrąg o średnicy około 12 metrów.


Powrót gladiatorów

7 stycznia 2009, 09:29

Władze Rzymu poinformowały, że po długiej, bo trwającej prawie dwa milenia przerwie powracają walki gladiatorów. Będą się one, oczywiście, odbywać w Koloseum. Umberto Broccoli, szef komisji archeologicznej, uważa, że w br. przyciągną one ok. 5 mln turystów. Co innego bowiem wyobrażać sobie coś lub czytać opisy w podręcznikach, a co innego ujrzeć to na własne oczy.


Odkopano pierwsze ruiny z czasów dynastii hasmonejskiej

4 grudnia 2013, 12:27

Archeolodzy odkopali w Jerozolimie pierwsze ruiny z czasów dynastii hasmonejskiej, uzupełniając w ten sposób ważną lukę w historii. Dynastia hasmonejska została założona w 148 roku p.n.e. przez Szymona Machabeusza i panowała do roku 37 p.n.e kiedy to rządy objął Herod Wielki, założyciel dynastii herodiańskiej.


Chemiczne barwienie tkanin sprzed 3000 lat

29 czerwca 2017, 14:04

Tekstylia znalezione w dolinie Timna to najstarsze znane przykłady na farbowanie tkanin roślinnych w tym regionie. Wiek zabytków oceniono na XIII-X wiek przed Chrystusem. Tkaniny wykonane z wełny i lnu są dowodem na zaawansowane technologiczne i istnienie przemysłu tekstylnego oraz zdradzają wiele szczegółów na temat hierarchicznej społeczności prowadzącej długodystansowy handel.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk